Chiếc máy ATM được đặt ra chỉ để thay thế cho người thủ quỹ thuở xưa thay cho hình thức nhận một lần số tiền thù lao được trao tay.
 

Đến hẹn lại lên, cứ vào dịp cận tết lại thấy những hàng người rồng rắn chờ đến lượt rút tiền tại các máy ATM, nhất là ở các khu công nghiệp và những nơi giao dịch mua sắm phục vụ tết.

Người ta lại nghe nói về sự xuất hiện với mật độ gia tăng đột biến và trên diện rộng những điều phiền toái, bất tiện và đủ loại sự cố kỹ thuật liên quan đến việc khai thác chiếc máy vốn được coi là đặc trưng của dịch vụ thanh toán hiện đại.

Không thể phủ nhận rằng, trên lý thuyết, trả lương qua tài khoản là biện pháp phù hợp với chủ trương chung về hạn chế lưu thông tiền mặt, góp phần ngăn chặn lạm phát và có thể mang lại rất nhiều lợi ích thiết thực cả cho người trả lương và người nhận lương.

Với chiếc thẻ ATM và trong điều kiện cơ sở hạ tầng thanh toán được xây dựng hoàn chỉnh, người nhận lương có thể chi tiêu trong phạm vi số dư của tài khoản mà không cần cầm tiền mặt trong tay. Ở các nước, người ta dùng thẻ để thanh toán trong phần lớn giao dịch thông thường như mua sắm tại cửa hàng, trả tiền điện, nước, điện thoại, mua vé xe, tàu…

Vấn đề ở nước ta là tại các nơi giao dịch mà người lao động thường xuyên lui tới, người ta vẫn coi tiền mặt là phương tiện trao đổi chủ yếu: từ ông chủ nhà trọ, bà bán rau, thịt, cá, cô bán báo, cho đến các quầy bán vé xe buýt tháng, các siêu thị, nhà trẻ, trường học...

Tài khoản nhận lương đối với người lao động hiện chỉ đơn giản là chiếc túi cất tiền của họ, do ngân hàng nắm giữ hộ. Khi cần chi tiêu, người có tài khoản dùng chiếc thẻ ATM như một loại chìa khoá mở túi ra để lấy tiền. Trong điều kiện khi ra khỏi công sở, nhà máy, thì các ngân hàng đã đóng cửa, người lao động chỉ có thể rút tiền tại các máy tự động.

Máy rút tiền thật sự là chỗ dựa của hầu hết người làm công ăn lương trong việc tiếp nhận, bảo quản và sử dụng tiền lương phục vụ cho các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Nếu máy có tiền, vận hành suôn sẻ và không có người đang dùng, thì người lao động có thể tiếp cận để rút số tiền mong muốn. Còn nếu máy hết tiền hoặc gặp trục trặc, thì phải đi tìm máy khác.

Tìm được máy, nhưng có người đang khai thác, thì phải đứng chờ. Rút tiền từ máy không thuộc sở hữu của ngân hàng gốc, thì phải trả thêm phí giao dịch.

Đặc biệt, trong các dịp lễ, tết, nhu cầu chi tiêu gia tăng đột biến, hiện tượng máy ngưng phục vụ, hết tiền hoặc bị nghẽn mạng khá phổ biến.

Đứng trước rủi ro cao về việc không rút được những đồng tiền thù lao ít ỏi nhưng quý giá ngay vào lúc cần thiết, nhiều người làm công ăn lương chọn giải pháp chắc ăn cho mình, theo đúng bản năng tự vệ: một khi có điều kiện rút tiền, thì cứ rút một lần cho hết số dư được phép.

Rốt cuộc, chiếc máy ATM được đặt ra chỉ để thay thế cho người thủ quỹ thuở xưa: thay vì nhận một lần số tiền thù lao được trao tay, người hưởng lương nhận tiền từ chiếc máy vô tri, vô giác.

Đáng nói nữa là ngày xưa, với thủ quỹ thật, người ta còn có điều kiện đếm và kiểm tra để, nếu nhận thiếu hoặc nhận phải tiền rách, thì còn đổi lại được ngay; còn với máy móc, tiền trao rồi không nhận trả lại.

Làm cho xã hội thay đổi thói quen đòi trả bằng tiền mặt và chấp nhận các hình thức thanh toán văn minh hơn là vấn đề phải được đem ra xem xét ở tầm vĩ mô. Trước mắt, cần làm thế nào để dịch vụ ATM tỏ ra là một tiện ích đích thực đặc trưng cuộc sống hiện đại, chứ không chỉ đơn giản là nơi phát tiền tự động.

Trách nhiệm chính rõ ràng thuộc về người cung ứng dịch vụ đó, tức là ngân hàng: phải bố trí đủ máy rút tiền với khoảng cách hợp lý; phải thường xuyên bơm đủ tiền mặt; phải bảo đảm hệ thống thanh toán luôn vận hành trơn tru...

Chắc chắn, một khi biết rằng mình có thể rút số tiền cần thiết một cách nhanh chóng và vào bất kỳ lúc nào mình muốn, thì chẳng ai tìm cách tranh thủ rút một lần toàn bộ tiền lương, để rồi mệt mỏi vì cứ nơm nớp lo bị mất cắp.

VietnamMLS.net - Theo Cafef